Van volledig onderzoek tot deelonderzoek: wat heb je écht nodig?

Een volledig onderzoek is niet altijd de logische stap

Bij digitale toegankelijkheid wordt vaak direct gedacht aan een volledig onderzoek. Alles controleren lijkt immers de veiligste keuze. Toch is dat lang niet altijd nodig. In de praktijk zijn er regelmatig situaties waarin een groot deel van het platform al bekend, eerder onderzocht of aantoonbaar stabiel is. Dan is het efficiënter om alleen het onderdeel te onderzoeken dat daadwerkelijk verandert of nog niet beoordeeld is. Juist daarvoor worden deelonderzoeken ingezet.

Wanneer een deelonderzoek logisch is

Een deelonderzoek wordt meestal gekozen wanneer niet het hele platform opnieuw onderzocht hoeft te worden. Bijvoorbeeld omdat de technische basis al eerder is gecontroleerd, omdat meerdere omgevingen dezelfde technische opbouw gebruiken, of omdat verantwoordelijkheden tussen partijen verdeeld zijn. In zulke gevallen levert een volledig onderzoek vaak veel herhaling op, terwijl een gerichte controle sneller tot bruikbare inzichten leidt.

Wanneer een content onderzoek de juiste keuze is

Een content onderzoek is vaak passend wanneer de techniek al staat en niet wezenlijk verandert, maar de inhoud wel nieuw of aangepast is. Dat zie je bijvoorbeeld bij organisaties die werken met een bestaand platform waarop regelmatig nieuwe pagina’s, formulieren of documenten worden geplaatst. Ook wanneer meerdere websites dezelfde technische basis gebruiken, maar ieder een eigen inhoudelijke invulling hebben, ligt een contentgerichte controle voor de hand. De focus ligt dan op zaken zoals structuur, begrijpelijkheid, linkteksten, alternatieve teksten en de manier waarop content in de praktijk wordt toegepast.

Meer hierover lees je op de pagina over content onderzoek.

Wanneer een techniek onderzoek logischer is

Soms ligt de inhoud grotendeels vast, terwijl juist de software of functionaliteit verandert. Denk aan een leverancier die een platform ontwikkelt dat door meerdere organisaties wordt gebruikt, of een omgeving waarin nieuwe componenten, interacties of gebruikersflows worden toegevoegd. Dan is een techniek onderzoek vaak de meest logische stap. Hierbij wordt gekeken naar de technische basis en de manier waarop onderdelen functioneren, zodat duidelijk wordt of de omgeving toegankelijk gebruikt kan worden.

Meer hierover lees je op de pagina over techniek onderzoek.

Deelonderzoeken bij SaaS en samenwerkingen

Bij SaaS-oplossingen zijn verantwoordelijkheden vaak verdeeld. De leverancier beheert de techniek, terwijl klanten zelf content toevoegen en beheren. Daardoor ontstaat regelmatig een praktische scheiding in onderzoek. De leverancier laat de technische basis beoordelen, terwijl organisaties vooral hun eigen invulling laten controleren. Zo sluit het onderzoek beter aan op ieders verantwoordelijkheid en wordt dubbel werk voorkomen.

Wanneer een volledig onderzoek wél nodig is

Een volledig toegankelijkheidsonderzoek blijft relevant wanneer het totaalbeeld ontbreekt, wanneer techniek en content beide ingrijpend zijn gewijzigd, of wanneer aantoonbare zekerheid nodig is richting beleid, aanbesteding of wetgeving. Ook bij nieuwe platformen of grotere herontwikkelingen is een integrale beoordeling vaak de beste keuze.

Een veelgemaakte fout

Een fout die we regelmatig zien, is dat organisaties automatisch kiezen voor een volledig onderzoek, terwijl slechts één onderdeel nieuw of gewijzigd is. Het omgekeerde gebeurt ook: er wordt alleen een deel onderzocht, terwijl de onderliggende techniek al langere tijd niet meer is beoordeeld. In beide gevallen sluit de aanpak niet goed aan op de werkelijkheid.

Welke aanpak past het best?

De juiste keuze draait niet om het meest uitgebreide onderzoek, maar om een aanpak die past bij de huidige situatie. Wanneer de techniek al bekend en stabiel is, maar de content verandert, ligt een content onderzoek vaak voor de hand. Verandert juist de software of functionaliteit, dan is een technisch onderzoek logischer. Ontbreekt overzicht of zijn meerdere onderdelen gewijzigd, dan past een volledig onderzoek beter.

Door eerst scherp te krijgen wat er daadwerkelijk is veranderd, voorkom je onnodige herhaling en richt je het onderzoek op de onderdelen die er echt toe doen. Twijfel je welke vorm het best aansluit op jouw situatie? Dan denken we graag mee over een passende aanpak.

Tags
WCAG
Digitale toegankelijkheid
Auteur
Co Peters
Specialist UX en digitale toegankelijkheid
Toegankelijkheidsstrateeg met gevoel voor eenvoud en gebruiksgemak – woont in een tiny house en bouldert regelmatig.